Ochrona ptaków wodnych w okresie występowania mrozów

Postępujące zmiany klimatyczne oraz związane z nimi anomalie pogodowe, w szczególności podwyższone temperatury powietrza oraz opóźnione występowanie mrozów, prowadzą do zaburzeń w przebiegu migracji ptaków. W okresie utrzymywania się dodatnich temperatur oraz braku zlodzenia zbiorników wodnych nie dokarmia się ptaków, ponieważ ptaki wodne mogły samodzielnie żerować, wykorzystując niezamarznięte akweny. W związku z utrzymującymi się w ostatnich kilkunastu dniach mrozami doszło do zamarznięcia lokalnych, niewielkich zbiorników wodnych oraz rozpoczęcia procesu zamarzania rzek Brdy i Wisły. W tej sytuacji podjęto decyzję o wyznaczeniu trzech punktów dokarmiania ptaków wodnych. Wybrane lokalizacje spełniały dwa podstawowe kryteria: po pierwsze woda w tych miejscach nie zamarzała, a ptaki wodne gromadziły się tam w bardzo licznych stadach (około 200–300 osobników), po drugie były to miejsca, w których mieszkańcy często dokarmiają ptaki. Wytypowano zbiornik Balaton, park nad Starym Kanałem Bydgoskim w rejonie ul. Czarnej Drogi oraz okolice ul. Cieplickiej, gdzie Struga Młyńska wpada do Kanału Bydgoskiego, co zapobiega zamarzaniu wody. Dokarmianie prowadzone jest z wykorzystaniem pszenicy i ma charakter dokarmiania, a nie przekarmiania. Odbywa się ono co drugi dzień, a ilość wysypywanego ziarna jest każdorazowo dostosowywana do aktualnej liczebności stada. Na bieżąco prowadzona jest obserwacja sytuacji przyrodniczej, a zakres dokarmiania będzie odpowiednio ograniczany lub kontynuowany w zależności od warunków pogodowych. Obserwacje obejmują również sytuację na rzece Brdzie w centrum miasta. W ostatnich kilkunastu dniach, wraz z nasileniem mrozów, w centrum wzrosła liczba zimujących ptaków. Obserwować można np.: liczne stada łysek, łabędzie nieme i perkozki.

Odpowiedzialne dokarmianie ptaków wodnych zimą

Dokarmianie ptaków wodnych zimą pomaga im przetrwać trudny okres niedoboru pożywienia, pod warunkiem że jest prowadzone w sposób odpowiedzialny i bezpieczny. Warto wiedzieć, jakie gatunki dokarmiamy, gdzie i czym wykładać pokarm oraz jakich błędów unikać, aby nasze działania rzeczywiście wspierały ptaki, a nie im szkodziły. Często korzystają z pokarmu pozostawionego przez mieszkańców, żyją w budynkach, domach, parkach i ogrodach.

Ptaki należy dokarmiać zimą, wyłącznie w sytuacji, gdy pojawi się lód uniemożliwiający zdobywanie naturalnego pokarmu. Wcześniejsze dokarmianie powoduje zatrzymanie ptaków będących w trakcie wędrówki. Dokarmiamy zarówno duże ptaki spotykane w parkach miejskich, takie jak łabędzie nieme i kaczki krzyżówki, jak i mniejsze gatunki przylatujące do karmników, m.in. sikory, kosy, dzięcioły, kowaliki, gile, dzwońce, mazurki, wróble, szczygły oraz grubodzioby. W przypadku dokarmiania ptaków wodnych, pokarmu nie wrzucamy do wody. Nie wrzucamy „na zapas”. Jedzenie wykładamy w miejscach, gdzie ptaki się gromadzą. Jeśli zaczynasz dokarmianie – rób to regularnie aż do poprawy warunków.

Czym karmić ptaki wodne?

Najlepsze są pokarmy naturalne i nieprzetworzone: ziarna zbóż: pszenica, owies kukurydza (cała lub grubo łamana), płatki owsiane (nie błyskawiczne, niesłodzone), gotowane warzywa (bez soli): marchew, buraki, specjalistyczna karmę dla ptaków wodnych. Zimą nie należy dokarmiać ptaków wodnych pieczywem, zwłaszcza białym chlebem, bułkami i resztkami wypieków, ponieważ mają one niską wartość odżywczą, powodują zaburzenia trawienia.. Niewskazane są także produkty solone, przyprawione lub przetworzone, na przykład chipsy, paluszki, krakersy czy resztki z kuchni, gdyż sól i przyprawy są dla ptaków szkodliwe. Nie wolno podawać spleśniałego jedzenia, ponieważ pleśnie wytwarzają toksyny groźne dla zdrowia i życia ptaków. Należy również unikać karmienia ptaków wodnych słodyczami, ciastami oraz produktami zawierającymi cukier.