Zadanie związane z budową pierwszego otwartego, ogólnodostępnego kąpieliska w Bydgoszczy jest w trakcie realizacji. Inwestycja została wsparta w 2023 roku środkami rządowymi. W ubiegłym roku podpisana została umowa z wykonawcą na realizację tego przedsięwzięcia w formule „zaprojektuj i wykonaj”.

Rozumiemy, że planowane zmiany w Parku Centralnym budzą pytania i obawy części mieszkańców, szczególnie tych, którym szczególnie bliska jest ochrona przyrody. Traktujemy te głosy bardzo poważnie. Dlatego od początku przygotowań jednym z najważniejszych założeń projektu było ograniczenie wpływu inwestycji na istniejące ekosystemy oraz zachowanie możliwie największej części walorów przyrodniczych tego miejsca.

Na potrzeby zadania opracowano koncepcję oraz uzyskano wszystkie wymagane decyzje i pozwolenia, w tym decyzję Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (dalej RDOŚ) dotyczącą odstępstw od zakazów związanych z ochroną gatunkową.

Jednocześnie pragniemy podkreślić, że zgodnie z decyzją RDOŚ wszelkie prace mogą być prowadzone wyłącznie pod nadzorem przyrodniczym, w tym ornitologicznym. Oznacza to, że specjaliści monitorujący teren mają obowiązek reagować na obecność gatunków chronionych. Jeśli zostanie stwierdzone występowanie ptaków lub innych zwierząt objętych ochroną, zwłaszcza w okresie lęgowym, prace nie będą mogły się rozpocząć lub zostaną wstrzymane do czasu ustania „przeszkód” przyrodniczych.

Dla zadania powstała koncepcja, uzyskane zostały niezbędne pozwolenia (w tym decyzja Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska pozwalająca na odstępstwa od zakazów w stosunku do gatunków roślin i zwierząt objętych ochroną gatunkową) umożliwiające rozpoczęcie inwestycji w pierwotnym terminie tj. w IV kwartale 2025 r. Ponieważ rozpoczęcie realizacji zadania planowane jest jednak w tym roku, wykonawca zobowiązany jest do przeprowadzenia inwentaryzacji przyrodniczej, która określi aktualny stan występowania gatunków chronionych i rozstrzygnie o konieczności uzyskiwania przez niego ewentualnych kolejnych decyzji zezwalających na ingerencję w środowisko lub administracyjnych.  Jednocześnie podkreślamy, że prace budowlane, zgodnie z decyzją RDOŚ, mogą być prowadzone wyłącznie pod nadzorem przyrodniczym, tym samym nie ucierpi żaden ptak. Jeśli nadzór stwierdzi występowanie chronionych gatunków w okresie lęgowym, prace nie będą mogły się rozpocząć lub będą musiały zostać wstrzymane.

Warto również spojrzeć na skalę tej inwestycji w odniesieniu do całego Parku Centralnego i zwrócić uwagę na następujące fakty:

• Powierzchnia Parku Centralnego ograniczonego torowiskiem, parkingiem przy hali sportowej, brzegiem Brdy i ul. Wyszyńskiego to ponad 66 tysięcy metrów kwadratowych, a niecka zaprojektowanego kąpieliska zajmie ok. 4 tysiąca metrów kwadratowych – to 6% parku.
• Na terenie inwestycji utrzymuje się powierzchnię biologicznie czynną na poziomie 80%. Nie może więc być mowy o betonowaniu parku. Przeciwnie, także istniejące już teraz ścieżki zostaną zmodernizowane w oparciu o nasze bydgoskie standardy zieleni. Większość ścieżek będzie miała nawierzchnie przepuszczalne - mineralno-żywiczne - przyjazne dla korzeni drzew,a fragment ścieżki pieszo-rowerowej otrzyma formę konstrukcji przepuszczalnej ażurowej z desek przebiegającej nad łęgiem. Solidną podbudowę i utwardzoną nawierzchnię planujemy wyłącznie pod okólną drogę pieszo-rowerową (która zapewni też ruch pojazdów serwisujących) i pod strefę gastronomiczną.
• Zaprojektowana powierzchnia zabudowy (pod obiekt socjalno-gastronomiczny) ma stanowić jedynie 245 m2. To cząstkowa część parku – niespełna 0,4% jego powierzchni.

Wszystkie inwestycje związane z rozwojem infrastruktury służącej mieszkańcom wiążą się z koniecznością ingerencji w środowisko, a często także w prywatną własność. Celem każdego inwestora publicznego jest zawsze minimalizacja negatywnych skutków dla obywateli i przyrody. Mimo wielu trudności udaje się w mieście realizować także trudne zadania, które gwarantują rozwój Bydgoszczy, a jednocześnie odbywają się z poszanowaniem dla środowiska. Efektem takich  inwestycji jest m.in. powstawanie przestrzeni, które zachęcają mieszkańców do spędzania tam czasu i dostrzegania potencjału przyrodniczego.

Taką spektakularną zmianę przeszły m.in. tereny, na których powstał nowy kampus Akademii Muzycznej, gdzie wcześniej funkcjonowała glinianka. Podobnie tereny nadrzeczne w Starym Fordonie po rewitalizacji stały się lubianym miejscem spacerów, aktywności sportowej i rekreacji.

W obu przypadkach także występowały gatunki chronione. Praktyka pokazuje jednak, że przy zachowaniu określonych zasad, funkcje rekreacyjne oraz mające na celu ochronę miejskiej przyrody mogą się uzupełniać, czego doskonałym przykładem są Myślęcinek lub Balaton.

W projekcie rewitalizacji parku Centralnego już wcześniej uwzględniliśmy m.in.:

• umiejscowienie niecki kąpieliska na polanie, gdzie nie ma drzew,
• zachowanie siedliska łęgowego,
• wytyczenie ścieżek z wykorzystaniem istniejących przebiegów,  by ograniczyć ingerencję w systemy korzeniowe,
• zabezpieczenie drzew, które pozostaną w parku,
• zabezpieczanie systemów korzeniowych,
• zwielokrotnione nasadzenia kompensacyjne (100 drzew),
• zapewnienie trwałości i skuteczności kompensacji przyrodniczej na okres co najmniej 15 lat,
• brak budowy parkingów – wykorzystanie do parkowania istniejących obiektów przy halach sportowych i lodowisku.
• montaż skrzynek dla ptaków, wiewiórek i nietoperzy,
• obsadzenie brzegu północno-wschodniego szuwarami i odtworzenie zbiorowisk sitowia leśnego,
• stworzenie strefy niekąpielowej z roślinnością wodną, która stanie się ostoją m.in. dla ptaków,
• przebieg części ścieżki pieszo-rowerowej w formie przepuszczalnej konstrukcji ażurowej z deski kompozytowej na palach,
• realizacja trawiastej plaży.

Nie lekceważąc szeregu wątpliwości i dyskusji, które szczególnie wybrzmiały po uzyskaniu pozwolenia na budowę, raz jeszcze zwróciliśmy się do wykonawcy, by przeanalizował rozwiązania zwarte w projekcie, pod kątem możliwości wprowadzenia na etapie prac dodatkowych rozwiązań, które w jeszcze większym stopniu ograniczą wpływ inwestycji na środowisko. W szczególności zależy nam na:

• możliwości zachowania jak największej liczby drzew, które kolidują z inwestycją (przypominamy, że na etapie sporządzania dokumentacji liczba wycinek została już ograniczona z ponad 100 w koncepcji do niespełna 46 na etapie projektu),
• przesadzeniu części roślin i drzew przeznaczonych do wycinki,
• elementach infrastruktury, które pozwolą na większą dostępność bulwaru od strony kąpieliska dla ptaków,
• dodatkowych tablicach edukacyjnych,
• dodaniu dodatkowych skrzynek lęgowych dla ptaków,
• zabezpieczeniu części parku między kąpieliskiem i rzeką przed dostępem osób, tak by stała się ona bezpiecznym azylem dla ptaków wodnych,
• sadzeniu możliwie największych egzemplarzy drzew w ramach kompensacji przyrodniczej.

Warto podkreślić, że także przy innych projektach  stosujemy wiele innowacyjnych rozwiązań, których celem jest ochrona i rozwój bydgoskiej fauny, na przykład:  

• na akwenach zarządzanych przez miasto Bydgoszcz tworzymy pływające platformy, które są schronieniem dla ptaków i organizmów wodnych,
• tworzymy łąki kwietne, sadzimy coraz więcej roślin miododajnych,
• parki wyposażamy w schronienia dla płazów i owadów oraz drobnych zwierząt,
• instalujemy „ptasie bufety”, miejskie pasieki,
• zmieniamy organizację ruchu uwzględniając migracje zwierząt,
• stosujemy przepusty pod drogami wyposażane są w specjalne półki dla płazów.

Realizując inwestycję w Parku Centralnym słyszymy głosy krytyczne, ale mamy także wyniki konsultacji społecznych (3500 głosów), wyniki głosowania w ramach Bydgoskiego Budżetu Obywatelskiego (ponad 6000 głosów), poparcie realizacji projektu w mediach społecznościowych (po kilkaset pozytywnych reakcji pod postami zapowiadającymi budowę) oraz szereg artykułów akcentujących brak otwartego kąpieliska nad rzeką w całej Bydgoszczy, której woda, dzięki zrealizowanym już inwestycjom, pozwala na bezpieczną kąpiel. Mieszkańcy, którzy obecnie licznie korzystają z kąpielisk w gminach ościennych, od lat postulują utworzenie w mieście tego typu miejsca, a jego umiejscowienie w Parku Centralnym jest najlepszą lokalizacją pod względem funkcjonalnym i komunikacyjnym, biorąc po uwagę bezpłatny i ogólnodostępny charakter tego miejsca.

Jednocześnie, warto zaznaczyć, że nie ma podstawy prawnej, pozwalającej na zerwanie umowy z doświadczonym, bydgoskim wykonawcą realizującym to zadanie. Nie wystąpiła bowiem żadna zmiana okoliczności, której nie można było przewidzieć na etapie zawierania umowy, a jej realizacja wpisuje się w oczekiwania dużej grupy mieszkańców. Bezpodstawne zerwanie umowy wiązałoby się zatem z kilkumilionową stratą dla miasta i utraceniem przyznanego rządowego wsparcia finansowego  na realizację tej inwestycji w kwocie 8 000 000 zł. Jednocześnie, jesteśmy otwarci na podjęcie współpracy z organizacjami przyrodniczymi i ekspertami niezależnymi na etapie realizacji inwestycji.

Podejmując decyzje dotyczące Parku Centralnego uwzględniono zarówno głosy osób obawiających się zagrożeń dla przyrody, jak i oczekiwania mieszkańców zainteresowanych stworzeniem ogólnodostępnego kąpieliska. Jednocześnie jesteśmy przekonani, że dalszy dialog oraz gotowość do wprowadzania rozwiązań chroniących przyrodę, pozwolą na realizację inwestycji z poszanowaniem wartości przyrodniczych Parku Centralnego.

Celem miasta nie jest bowiem wybór między rekreacją a ochroną środowiska, lecz znalezienie takiego rozwiązania, które pozwoli pogodzić obie te potrzeby w sposób odpowiedzialny i trwały.

Stanowisko Miasta do pobrania -> TUTAJ