System monitorowania stanu jakości powietrza na terenie Bydgoszczy realizowany jest przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska - Regionalny Wydział Monitoringu Środowiska w Bydgoszczy. Stanowi on źródło informacji na temat zanieczyszczenia powietrza w mieście oraz podstawę do oceny jego jakości. Regionalny Wydział Monitoringu Środowiska GIOŚ w Bydgoszczy prowadzi pomiary na dwóch automatycznych stacjach pomiarowych przy ul. Warszawskiej oraz na Placu Poznańskim. Ponadto realizuje również pomiar manualny pyłu zawieszonego PM2,5 na stacji pomiarowej w przy ul. gen. Augusta Emila Fieldorfa „Nila” oraz pomiar automatyczny NO, NO₂, NO_x i ozonu przy ul. Jeździeckiej. Wyniki pomiarów dostępne są na stronie: https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/station/search.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2021 r., poz. 845 t.j.):

• średnioroczny poziom dopuszczalny pyłu zawieszonego PM2,5 wynosi 20 µg/m³,
• 24-godzinny poziom dopuszczalny pyłu zawieszonego PM10 wynosi 50 µg/m³ (można go przekroczyć 35 razy w roku),
• średnioroczny poziom dopuszczalny pyłu zawieszonego PM10 wynosi 40 µg/m³.

W obecnym systemie prawnym, poziom informowania ogłaszany jest na podstawie badań Regionalnego Wydziału Monitoringu Środowiska GIOŚ w przypadku, gdy stężenie 24-godzinne pyłu zawieszonego PM10 przekracza wartość 100 μg/m³ natomiast poziom alarmowy ogłaszany jest w sytuacji, gdy stężenie 24-godzinne pyłu zawieszonego PM10 przekracza wartość 150 μg/m³.

Zakres i rodzaj działań krótkoterminowych oraz sposób postępowania w przypadku wystąpienia ryzyka przekroczenia lub przekroczenia poziomu dopuszczalnego, poziomu informowania lub poziomu alarmowego określa załącznik nr 3 do uchwały nr LIX/806/23 Sejmiku Województwa Kujawsko – Pomorskiego z dnia 26 czerwca 2023 r. w sprawie określenia programu ochrony powietrza w zakresie pyłu zawieszonego PM10, PM2,5 oraz benzo(a)pirenu dla strefy aglomeracja bydgoska (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2023 r., poz. 4381).

W 2025 r. nie zanotowano przekroczeń wartości normowanych dla stężeń pyłu zawieszonego PM10, na żadnym z trzech stanowisk pomiarowych (rys. 1). W 2025 r. średnie roczne stężenia pyłu zawieszonego PM10 na wszystkich stanowiskach były wyższe niż w roku 2024. W porównaniu z poziomem dopuszczalnym, określonym jako stężenie średnie roczne (40 µg/m³), uzyskane w 2025 r. wartości stanowiły od 53% do 60% tego poziomu. Nie zanotowano także przekroczeń liczby 35 dni ze stężeniem 24h>50 µg/m³. Najwięcej, tj. 32 stężenia 24-godzinne wyższe od 50 µg/m³, zarejestrowano na stanowisku manualnym przy ul. Warszawskiej (rys. 2).

Rys. 1. Liczba dni ze stężeniami 24-godzinnymi powyżej 50 μg/m³ dla PM 10 (Źródło: opracowanie własne na podstawie „Rocznych raportów o stanie środowiska w województwie kujawsko-pomorskim” WIOŚ Bydgoszcz, GIOŚ)

Rys. 2. Stężenia średnioroczne pyłu PM10 w μg/m³ (Źródło: opracowanie własne na podstawie „Rocznych raportów o stanie środowiska w województwie kujawsko-pomorskim” WIOŚ Bydgoszcz, GIOŚ)

Zgodnie z zapisami ustawowymi, ocena roczna za 2025 r. zostanie wykonana w terminie do 30 kwietnia 2026 r. Na podstawie wstępnej analizy wyników z roku 2025 strefa „aglomeracja bydgoska” znajdzie się w najkorzystniejszej klasie A w prawie wszystkich klasyfikowanych zanieczyszczeniach ze względu na zdrowie ludzi, tzn.: pył zawieszony PM10, pył zawieszony PM2,5, dwutlenek siarki, dwutlenek azotu, benzen, tlenek węgla, ozon, ołów, arsen, kadm i nikiel. Jedynie ze względu na benzo(a)piren w pyle zawieszonym PM10 strefa uzyska klasę C. Ponadto aktualnie uzyskiwane roczne wyniki poziomu dwutlenku azotu w Bydgoszczy nie wskazują na konieczność utworzenia stref czystego transportu.

Miasto Bydgoszcz prowadzi również własne pomiary za pomocą czujników niskokosztowych, których wyniki mają charakter informacyjno-edukacyjny. Na monitoring miejski składają się:

• 11 punktów pomiarowych uruchomionych w ramach projektu LIFE-MAPPINGAIR/PL „Czy wiesz czym oddychasz? – kampania informacyjno-edukacyjna na rzecz czystszego powietrza” (w tym czujnik uruchomiony w 2024 r., w związku ze zgłaszanym zapotrzebowaniem społecznym w obszarze Łęgnowa),
• 8 punktów monitoringowych Airly.

Adres do strony internetowej portalu: https://airquality.uni.wroc.pl/map/@52.1428726,18.7388568,6.39439z.

Pomiary z czujników wskazują chwilowe wartości stężeń zanieczyszczenia powietrza w danym miejscu, udostępniają również dane za pomocą API.

Wyniki pomiarów jakości powietrza realizowanych w ramach sieci pomiarowej Projektu LIFE-MAPPINGAIR/PL pokazują, że przestrzenne zróżnicowanie stężeń PM2,5 na obszarze miasta wciąż zachowuje znany z wcześniejszych lat wzorzec (gorsza jakość powietrza w zachodniej części miasta oraz w obszarze Starego Fordonu), choć notowane są pewne zmiany w stosunku do lat wcześniejszych - np. wyraźny spadek stężeń PM2,5 notowany w Starym Fordonie, czy na stanowiskach przy ul. Nakielskiej i Puszczykowej, wzrost stężeń na stanowisku przy ul. Barwnej.

Odnotowano również generalną poprawę warunków aerosanitarnych w stosunku do lat wcześniejszych, zarówno pod względem stężeń, jak i liczby dni z wystąpieniami klas dostatecznej, złej i bardzo złej Polskiego Indeksu Jakości Powietrza (takie warunki zagrażają bezpośrednio zdrowiu i życiu mieszkańców). Na najbardziej zanieczyszczonych stanowiskach (Puszczykowa, Nakielska, Stary Fordon), liczba tych dni zmniejszyła się o ponad połowę w stosunku do początku prowadzenia pomiarów w ramach sieci (jesień 2021).